Amerikali Turk

Araba izninin ardından... Kadınlara neler yasak?

  • September 28, 2017 11:35 AM

Suudi Arabistan Kralı Selman bin Abdülaziz el Suud, yayınladığı bir kararname ile kadınların araba sürmesine izin verdi ve böylece dünyada kadınların araba kullanmasının yasak olduğu bir ülke kalmadı. Fakat Haziran 2018'de yürürlüğe girmesi beklenen bu değişikliğe rağmen bu aşırı muhafazakar ülkede kadınların yapmasına izin verilmeyen pek çok şey bulunuyor.

Kadınların günlük hayatta yapmak isteyecekleri pek çok şey için erkeklerden izin alması gerekiyor. Bunlar arasında pasaport almak, yurtdışına seyahat etmek, evlenmek, banka hesabı açmak, bazı alanlarda şirket kurmak, isteğe bağlı ameliyat yaptırmak, hapishaneden çıkmak gibi şeyler bulunuyor.
Bunun arkasında Suudi Arabistan'ın İslam'ın muhafazakar bir yorumu olan Vahabilik'e dayalı kuralları ve velilik sistemi yatıyor. 1979'daki radikal bir isyanın ardından kurallar sıkılaştırıldı.

Dünya Ekonomik Forumu'nun 2016 Cinsiyet Uçurumu Endeksi'nde Suudi Arabistan yalnızca, savaş yaşayan olan Suriye ve Yemen'den daha iyi not almıştı.
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) ülkede uygulanan velilik sisteminin kadınları ömürleri boyunca kendi başlarına karar veremeyen reşit olmayan insanlar yerine koyduğunu söyleyerek bu sistemi eleştiriyor.

İki yıl önceki seçimde ilk defa kadınlara oy kullanma hakkı verildi Bu zorluklara rağmen bazı kadınlar, sokakta yanında erkek olmadan yürümenin bile zor olduğu bu ülkede hakları için protestolar düzenliyor. Kadınlar yargı sisteminde de ayrımcılığa maruz kalıyor. Şeriatın muhafazakar yorumlarını uygulayan bazı diğer ülkelerde görüldüğü gibi bir erkeğin şahitliği iki kadının şahitliğine denk tutuluyor.

Kadınların boşandıktan sonra yedi yaşından büyük oğullarının ve dokuz yaşından büyük kızlarının velayetini almaları da çok zor. Annenin Suudi Arabistan'da yaşayan bir yabancı olması veya Müslüman olmaması durumunda bu durum daha da zorlaşıyor. Suudi kadınların yapamadığı bir diğer şey de abaya denilen çarşafı giymeden evlerinden çıkabilmek. Kadınların dışarda çarşaf giymemesinin tek yolu, alışveriş merkezlerinin kadınlara ayrılan katları gibi yalnızca kadınların bulunduğu alanlara gitmeleri. Kadınlar buralarda çarşaflarını çıkarma hakkına sahip.

Melania Trump da (solda) Michelle Obama da Suudi Arabistan'a ziyaretlerinde uzun kollu kıyafetler giydi Bu kural Müslüman olmayan kadınlar için geçerli değil. Müslüman olmayan kadınlar saçlarını örtmek zorunda da değil. Suudi Arabistan'a giden yabancı kadınlar havalimanından çıkarken örtünmeleri konusunda uyarıldıklarını söyleseler de yabancı devletlerin başkanları ya da başkanlarının eşleri ülkede başlarını örtmeden dolaşabiliyor. Ülkedeki haremlik selamlık uygulaması yabancıların kullandığı otellerin spor salonları ve yüzme havuzlarına kadar genişliyor.

İSRAİL'DE EŞİN İZNİ OLMADAN BOŞANILMIYOR

Kadınlara Suudi Arabistan kadar kısıtlama uygulayan çok az ülke bulunuyor. Yine de kadınların çeşitli yasaklarla karşılaştığı ülkeler var.
Çin'de eğitim bakanlığı kadınların madencilik, tünel mühendisliği, havacılık ve bazı başka alanlarda eğitim almasını yasaklıyor. Gerekçe ise "kadınların kendi güvenlikleri".

İsrail'de boşanma davalarına dini mahkemeler baktığı için kadınlar eşlerinin izni olmadan boşanma davası açamıyor.
İngiltere'de eşine az rastlanan bir davada bir mahkeme kadının eşinden boşanmasına izin vermemişti. Yargıç, gerekçe olarak kadının eşinin evli kalmak istemesini göstermişti.