Amerikali Turk

Kış Gündönümü nedir? 21 Aralık kış gündönümünde neden nar kırılır?daha fazla savaş bekliyor

  • December 21, 2017 12:07 PM

Kış gündönümü tarihi 21 Aralık, Google’ın sevimli Doodle ile bir kez daha hatırlatıldı. Ana sayfayı açan kullanıcılar, 21 Aralık’a özel olarak hazırlanan, kışın sembolü büyüklü küçüklü kar toplarından oluşan Doodle tasarımı ile karşılaştı. 21 Aralık kış gündönümü ile özdeşleşen nar kırma geleneği de gündeme geldi. Peki, kışın gelişinin temsili olan nar kırma geleneği nereden geliyor? İşte, bu özel günle ilgili detaylar!

Yılın en en uzun gecesi olarak tanımlanan 21 Aralık günü geldi çattı! Kışın ilk günü olarak adlandırıldığı için “Kış Gündönümü” ismiyle anılan 21 Aralık, Google tarafından da eğlenceli bir Doodle tasarımı ile hatırlatıldı. Ünlü arama motorunun ana sayfasına tıklayan kullanıcılar “Kış ve Kış Gündönümü” haberleriyle karşı karşıya kaldılar. 21 Aralık ile birlikte gündeme gelen bir diğer konu da Nar Kırma geleneği oldu. Peki, 21 Aralık Gündönümü nedir? Kış Gündönümü’nde neler olur? Nar kırma geleneği nereden gelir?

21 Aralık’ın özelliği Gregoryen Takvimi‘yle belirlenmiştir. 355. (artık yıllarda 356.) günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 10 günü temsil edilen bugün, Kış Gündönümü olarak adlandırılır. Coğrafi olarak ise Kuzey Yarım Küre için kış solstisi (gün dönümü), Güney Yarım Küre için ise yaz solstisidir.

COĞRAFİ ÖZELLİĞİ
Bugünün coğrafi olarak özelliğine bakıldığında; Kış Gündönümü'nde güneş ışıkları Oğlak Dönencesi'ne dik gelir. Kuzey yarıkürede günler uzamaya, güney yarıkürede kısalmaya başlar. 21 Aralık bazı ülkelerde kuzey yarıkürede kışın, güney yarıkürede yazın başlangıcı sayılır.

21 Aralık Gündönümü’yle birlikte gündeme gelen bir diğer kavram, “nar kırma” geleneği oldu. Peki, nar kırma geleneği nereden geliyor? Genellikle 21 Aralık’ta gerçekleşen nar kırma geleneği yılbaşından önce yapılan bir gelenektir. Geleneğe göre, kırılan nar ne kadar patlarsa, taneleri ne kadar geniş ve uzak alana yayılırsa, bereket ve bolluğun evde o kadar çok bulunacağına inanılır. Şifa olarak kullanılan aynı zamanda bolluk, bereket ve doğurganlığı temsil eden narın tarihi Antik Yunan’a dayansa da Eski Mısır için de önemli bir besindir. Eski Mısır’da din adamları tarafından kutsal sayılan narın taneleri yaşamın sembolü olarak görülür. 21 Aralık Gündönümü’nde akıllara gelen nar kırma geleneği hem bizim topraklarımızda, hem de dünyada pek çok bölgeye yayılan tatlı bir inanıştır.


Mitoloji ve Sembolizm’de Kış gündönümü
Yeni bir mevsimin başlangıcı sayılan 21 Aralık için mitolojik açıklamalar da bulunuyor. Bugün ile ilgili farklı rivayetlerde bulunuyor. Bugün, Ulu Ana Tanrıça, Gökyüzü (Cennet) Kraliçesi’nin Işığın Oğlu’nu doğurduğu gün. Mitolojiye göre; Kış Gündönümü Oğlak’tadır ve “tanrıların kapısı”dır. Güneş’in yükselişini ve büyüyen gücünü temsil eder. “Janua” Latincede kapı anlamına gelir ve kapıların bekçisi, zamanın yöneticisi Janus da adını ondan alır. Elinde iki anahtar olduğu rivayet edilen Janus gündönümlerinin kapılarını bu anahtarla açar. Kış Gündönümü’nü altın anahtar ile, Yaz Gündönümünü ise gümüş anahtar ile.

Diğer Gündönümleri
21 Aralık’ın gelişiyle birlikte gündeme gelen bir diğer konu da yıl içerisindeki diğer gündönümleri oldu. Peki, 1 yılda kaç tane gündönümü var ve bugünler hangileri? İşte, detaylar!

21 Mart: Gece ve gündüz eşit olur, bizim bulunduğumuz kuzey yarım kürede ilkbahar başlar.
21 Haziran: En uzun gündüz, en kısa gece. Yaz mevsimi başlar (Kuzey yarım kürede)
23 Eylül: Gece ve gündüz eşit olur. Yaz biter, sonbahar başlar. (Kuzey yarım kürede)
21 Aralık: En uzun gece, en kısa gündüz. Kış mevsiminin başlangıcı. (Kuzey yarım kürede)

21 Aralık Özellikleri
21 Aralık’ta güneş ışınları Oğlak Dönencesi’ne dik gelir. Bunun sonucunda aşağıdaki olaylar gerçekleşir:
Güneş ışınları Güney Yarımküre’ye gelebileceği en dik, Kuzey Yarımküre’ye en eğik açılarla gelir.
Güney Yarımküre’de yaz, Kuzey Yarımküre’de kış mevsiminin başlangıcıdır.
Üzerinden Oğlak Dönencesi’nin geçtiği karaların iç kısımları, Dünya’nın en sıcak yerleridir.
Güney Yarımküre’de en uzun gündüz, Kuzey Yarımküre’de ise en uzun gece yaşanır.
Bu tarihten sonra Kuzey Yarımküre’de gündüzler uzamaya (kış gündönümü) Güney Yarımküre’de kısalmaya (Yaz gündönümü) başlar.

Güneş ışınlarının atmosferde katettiği yolun en kısa olduğu yer Oğlak Dönencesi’dir.


Öğlen saat 12.00’de Oğlak Dönencesi’nde yataya dik duran cisimlerin gölgesi oluşmaz.

Aydınlanma çizgisinin sınırları Kutup dairelerinden geçer. Güney Kutup Kuşağı aydınlanma çemberi içinde iken,

Kuzey Kutup Kuşağı karanlık çember içindedir.

Kuzey Kutup Dairesi’nde sadece bu gün 24 saat süreyle gece, Güney Kutup Dairesi’nde ise 24 saat süreyle gündüz yaşanır.

Gündüz süresinin uzunluğu güneye gidildikçe artar. Bu nedenle 21 Aralık’ta ülkemizde en uzun gündüz Hatay’da yaşanır.

En uzun gece ise Sinop’ta yaşanıyor.