Amerikali Turk

Türkiye artık BM Güvenlik Konseyi üyesi

  • October 17, 2008 12:40 PM
Avusturya ve İzlanda ile yarışan Türkiye, 47 yıl sonra 151 oyla yeniden BM Güvenlik Konseyi'nin geçici üyesi oldu.

Turkiye birlesmis milletler uyesTürkiye, Batı Avrupa bölgesinden aday olduğu 2009-2010 BM Güvenlik Konseyi (BMGK) geçici üyeliği seçimlerinde, Batı Avrupa grubunda 1'inci turda üçte iki çoğunluğu alarak 151 oyla BMGK'nin üyesi oldu.

Aynı grupta Avusturya da 132 oy alarak seçilmiş oldu. İzlanda ise gerekli olan 128 oyun altında kalarak 87 oyla elendi.

Diğer bölgesel gruplarda ise Afrika bölgesinden Uganda (tek aday), Latin Amerika ve Karayibler bölgesinden Meksika (tek aday) ve Asya grubunda Japonya (İran'ı geride bırakarak) BMGK'nin 2009-2010 dönemi üyesi oldu.

Türkiye, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren BMGK'nin yeni üyesi olarak görev yapacak.

Türkiye, Güvenlik Konseyi geçici üyeliğine adaylığını 21 Temmuz 2003 tarihinde açıklamıştı.

BM Güvenlik Konseyinde 1951-1952, 1954-1955 dönemlerinde ve son olarak da 1961 yılında Polonya ile paylaştığı bir yıllık yarı dönemde yer alan Türkiye, 47 yıldır konseyde temsil edilmiyordu.

Türkiye'nin Batı Avrupa bölgesinden aday olduğu 2009-2010 dönemi BM Güvenlik Konseyi (BMGK) 1'inci tur seçimlerinde Türkiye'nin oyunu Dışişleri Bakanı Ali Babacan kullandı.

TÜRKİYE'NİN HEDEFİ

Türkiye aylardır BM Güvenlik Konseyi'nde geçici iki yeni üyeden biri olmak için uğraşıyor. Bunun için 50 milyon dolarlık bütçe oluşturuldu.

Bütçenin 20 milyon doları BM'ye aidat borcu olduğu için oy kullanma haklarını kaybeden yoksul ülkelere ayrıldı. Üyeliğe hak kazanmak için 128 oy gerekiyor. Türkiye bu oyları kaptırmamak için Avusturya ve İzlanda ile yarışıyor.

Peki Ankara üyelikte neden bu kadar ısrarlı?

- Güvenlik Konseyi BM'nin en güçlü organı
- Örgütün diğer organları sadece tavsiye kararı alabiliyor
- Güvenlik Konseyi'nin karar ve yaptırımlarıysa tüm üye ülkeler için bağlayıcı

Konsey'in 2. Dünya Savaşı'ndan sonra oluşan güç dengelerine göre belirlenen 5 daimi üyesi var. Bunlar ABD, Rusya, İngiltere, Fransa ve Çin. 10 koltuk ise geçici üyelere ayrılmış durumda. İşte Türkiye şu an için boş olan 2 koltuktan birine oturmak istiyor.

Bunun ardında yatan sebep Ankara'nın tüm uluslararası örgütlerde daha görünür olmak istemesi. Türkiye eğer üye olabilirse Kıbrıs, Irak ve Kafkasya gibi kritik konularda kendi tezlerini doğrudan anlatabilecek.

Türkiye daha önce 1951-52 ve 54-55 yıllarında konsey üyeliğine seçildi. Son olaraksa tam 47 yıl önce yani 1961'de üye oldu.

O dönemden sonra Kıbrıs meselesi yüzünden konseyle ilişkileri sıkıntılı oldu. Güvenlik Konseyi üyeliği gerektiğinde katı pozisyon almayı gerektiriyor. Yani Türkiye gerektiğinde İran, Ortadoğu veya Rusya-Gürcistan meselelerinde net bir tavır ortaya koymak zorunda.

Bu tavrın Türkiye'nin son dönemde soyunduğu bölgesel arabuluculuk rolüyle çelişip çelişmeyeceği kafalarda soru işareti.