Amerikali Turk

Rüya gerçek oluyor

  • November 04, 2008 12:33 AM
ABD tarihinde ilk kez bir siyah, iki büyük partiden birinin adayı olarak başkanlık için yarışıyor Barack Obama, rakibi John McCain’i yenerek Başkan seçilirse, ABD’nin ilk siyahi başkanı olarak tarihe geçecek ABD’de tahmini 184 milyon seçmen, tarihte ilk kez bir siyahi politikacının 2 büyük partiden birinin adayı olarak yarışa girdiği başkanlık seçimi için bugün sandığa gidiyor.
Anketlere göre Cumhuriyetçi rakibi John McCain’in (72) yaklaşık 7 puan önünde seçime favori olarak giren Demokratik Parti’nin adayı siyahi Senatör Barack Obama (47), seçimi kazanması halinde, ABD’nin ilk siyahi başkanı olarak tarihe geçecek. “Savaş kahramanı, lafını esirgemeyen ve aykırı siyasetçi” olarak tanımlanan McCain, seçilirse, bu göreve ilk kez gelen en yaşlı başkan olacak.
Seçimde Obama ve McCain’den başka bağımsız Ralph Nader, Yeşil Parti’den eski Kongre üyesi siyahi kadın politikacı Cynthia McKinney, Liberal Bob Barr ve Anayasa Partisi’nden din adamı ve radyo programcısı Chuck Baldwin de Beyaz Saray için yarışacak. Barack Obama’nın başkan yardımcısı adayı Joe Biden ile John McCain’in yardımcı adayı Sarah Palin de seçmenden oy isteyecek.  Bugünkü oylamada 100 üyeli Senato’nun üçte biri için seçim yapılırken, 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamı yenilenecek.
Obama ve McCain dün kampanyanın son gününü rakibinin güçlü olduğu eyaletlerde geçirdi. Obama, Florida, Kuzey Carolina ve Virginia’da seçmenden oy isterken, hafta sonunu Ohio, Florida, Missouri, Virginia’da geçiren McCain, son durak olarak Arizona’yı seçti.

Obama’nın ‘büyük’ acısı
Obama, dün seçim kampanyasını noktalarken, Hawaii’de bir süredir hasta olan büyükannesini kaybettiğini açıkladı. Obama, 86 yaşındaki anneannesi Madelyn Dunham’ın kanserden yaşama veda ettiğini belirtti. 
ABD’de bugün birçok eyalette kürtaj, eşcinsel evlilik, sendikal haklar, göç ve dil gibi çeşitli konularda halk oylamaları da yapılacak. Bunlar arasında en çok dikkat çekeni, Kaliforniya’daki evlilik tanımının heteroseksüel çiftlerle sınırlı tutulmasını ve bunun açık seçik belirtilmesini isteyenlerin öne sürdüğü talep. Halk oylamasında yeterli desteği bulursa, Kaliforniya eyalet anayasasına, ‘Kaliforniya’da sadece bir erkek ve kadın arasındaki evlilik tanınır ve geçerli sayılır’ ifadesi eklenecek. Florida ve Arizona’da da eşcinsel evliliklerin yasaklanması amacıyla eyalet anayasalarında değişiklik öngören teklifler oylanacak.

Seçim nasıl yapılıyor?
ABD’de bugün sandığa giden halk, doğrudan başkan adaylarına değil, başkanı belirleyecek delegelere oy verecek.
Amerikan Anayasası’nı hazırlayanların, halkın “doğru” kararı verebileceğinden kuşku duyması nedeniyle bulunan seçim sistemine göre, her eyaletin, sahip olduğu senatör ve milletvekili sayısı kadar delegesi bulunuyor. Senato’daki 100 sandalye, Temsilciler Meclisi’nin 435 üyesi ve bir de başkent Washington D.C. için 3 delege olmak üzere “seçiciler kurulu”nda toplam 538 delege bulunuyor. 270 delege oyunu alan aday, seçimi kazanmış oluyor.
Temsilciler Meclisi üyelikleri eyaletlerin nüfusunun büyüklüğüne göre belirlendiği için, kalabalık nüfuslu eyaletlerin delege sayısı daha fazla oluyor. En büyük eyalet olan Kaliforniya 55 delegeye sahip. 


Seçim notları
ABD’de başkanlık seçimleri, 19. Yüzyıl’da alınan karar gereği, 4’e bölünen yıllarda ve kasım ayının ilk pazartesinden sonraki salı günü yapılıyor. O tarihlerde bir tarım toplumu olan ABD’de, seçimlerin, tarımsal faaliyetlerin en durgun olduğu dönemlerden biri olan kasım ayının ilk haftalarında yapılması uygun görüldü. Pazar, kilise ziyaretine ayrıldığı için dışlandı, salı günü hafta içinde olduğu için tercih edildi. 

Obama ve McCain, toplamda 1 milyar dolara yaklaşan seçim harcamalarıyla ABD tarihindeki en masraflı kampanyalara imza attı. Başkan aday adaylarını belirleme süreci de dahil edildiğinde harcamalar 1.55 milyar dolara ulaşıyor. Bu rakam, 2004’teki seçimin 2, 2000 seçiminin 3 katına denk geliyor. Bu rakamlara göre, iki aday, her bir oy için 8 dolar harcamış oldu. 

McCain, başkan yardımcısı adayı olarak Sarah Palin’i seçmesi yüzünden destek kaybına uğradı. CNN’nin anketinde McCain-Palin ikilisine verilen destek yüzde 46 iken, yalnızca McCain’e verilen destek yüzde 48 olarak belirlendi.
DIŞ HABERLER SERVİSİ


TÜRKİYE İÇİN NE DİYORLAR?
Demokrat Barack Obama ve Cumhuriyetçi John McCain’in Türkiye’yi ilgilendiren dış politika konularındaki yaklaşımlarına göz atıldığında, Ermeni meselesi, Irak, İran ve Kıbrıs konuları öne çıkıyor.
Türkiye’yi ilgilendiren konularda, Obama’nın doğrudan açıklamaları bulunuyor.
McCain ise kampanyası sırasında doğrudan açıklamalardan kaçındı, ancak danışmanları aracılığıyla Türkiye’nin çizgisine yakın mesajlar verdi.
DIŞ HABERLER SERVİSİ


McCain’in görüşü
Ermeni iddiaları
John McCain, kampanyası boyunca, Amerikalı Ermenilere iki mesaj gönderdi. Bu mesajlarda McCain, ABD Başkanı George W. Bush’un çizgisinde olduğu gibi, 1915 olaylarından “trajedi” olarak bahsederken, hiçbir şekilde “soykırım” sözcüğünü kullanmadı ve Ermenilere hiçbir taahhütte bulunmadı.

Kıbrıs
Patrik ve Heybeliada Ruhban Okulu konusunda McCain de Obama ile benzer görüşleri taşıyor ve bu görüşler, McCain’in, ABD’deki Rum toplumuna gönderdiği bir mektupta vurgulanmıştı. Ancak McCain, herhangi bir şekilde Kıbrıs’taki Türk varlığını “işgalci” olarak nitelemedi. McCain, uzun senatörlük yıllarında Türkiye’yi destekledi. 

AB üyeliği
Türkiye’nin yerinin AB olduğunu belirtiyor. 

Irak
Şimdiki Başkan George W. Bush’un çizgisindeki açıklamalarla, asker artırmanın işe yaradığı, başarıya ulaştığı görüşünü savundu. McCain, başkan olursa ABD’nin “zamanından önce” Irak’tan çekilmesine güçlü şekilde karşı çıkıyor. 

İran
McCain, “İsrail’i yeryüzünden silmekten bahseden” İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’la masaya koşulsuz oturmanın yanlış bir politika olacağı yönünde sözler söyledi ve Obama’yı sert bir dille eleştirdi. 

Obama’nın görüşü
Ermeni iddiaları
ABD Ermeni Ulusal Komitesi (ANCA), McCain’e göre açık bir biçimde Ermeni tezlerinin yanında yer alan Obama’yı destekleyeceğini açıkladı. ANCA, Obama’nın,  1 Kasım’da Ermenilere açıklama göndererek, “Ermeni soykırımı” iddialarını tanıma sözü verdiğini savundu. 

Kıbrıs
“Greek News” adlı haftalık dergi, Obama’nın, Kıbrıs’taki Türk askeri varlığından “işgal” olarak söz ettiğini yazdı. Obama seçim bildirgesinde, “işgal” benzeri bir ifade kullanılmadı. Obama, Fener Rum Patriği’nin “ekümenik” olarak tanınmasını ve Heybeliada Ruhban Okulu‘nun açılmasını destekliyor.

AB üyeliği 
Türkiye’nin AB üyeliğini destekliyor. 

Irak
Irak’ı ziyaret eden Obama, 2011’e kadar Amerikan askerlerinin aşamalı olarak çekilmesi yönündeki takvime destek verdi. Başkan Yardımcısı Adayı Biden ise Irak’ın Şii, Sünni ve Kürt bölgeleri olmak üzere üçe ayrılması önerisinde bulundu. 

İran
Obama, barış için gerekirse İran liderleriyle koşulsuz görüşebileceği yönünde ifadeler kullandı.

Bütün dünya nefesini tuttu
Seçim tüm dünya tarafından yakından izleniyor. 70 ülkede yapılan kamuoyu yoklamalarında Obama’nın bu role daha uygun olduğu görüşü ortaya çıktı. ABD dışındaki anketlerde her 4 kişiden 3’ü ABD’nin yenilenmesi için Obama’nın başkan olması gerektiğini belirtti.