Amerikali Turk

Yazarlar

Amerikalı Obama Libya'da dünyayı önemser mi?..

March 03, 2011 1:38 PM


okkes agaogluAMERİKA, Obama ile epey yol almak istiyor. Yeni lider bu yola aklını ve fikrini koymak için epey ter dökmüştü. Siyahi olmanın ezikliğini üstünden atabilmek için ayrımcılığa son verip Amerikalılığı ön plana çıkarmanın daha çıkar yol olabileceğini düşündü ve bunu da başardı.
Zaten bugünkü siyahi başkanın Amerika'da bulunması hem milad ve hem de büyük bir değişim ile yol alması anlamına gelecekti.

İlk olarak krizle boğuşan Obama, bugün de Libya gibi büyük bir sorunla karşı karşıya bulunuyor. Ama bir yerde de büyük bir hata yapmak istemiyor. Çünkü daha önce de bu hata yapılmış ve Amerika, büyük bir hayal kırıklığı yaşamıştı. Hayal kırıklığı yaşadığı adres Irak'tı.
Eski başkan Bush'un tanrısal görev güdümü yalanına kendini inandırarak Irak'ı işgal etmesi Amerika'ya dünya nezdinde çok puan kaybettirmişti.Halâ da bu puanlama kaybı devam ediyor. Bunu silmek ve dünyaya unutturmak için elinden geleni yapmaya çalışan Obama, çok dikkatli davranıyor diyebiliriz.

Bugün 6. Filo'nun Libya'yı kapsama altına alışının ilk günleri olduğu için dünya, buna nasıl bir isim verecek diye Obama nabız yokluyor. Kimi ülkeler, "Irak gibi işgal edilme olasılığı mı var acaba?" diyerek cekincelerini belirtirlerken, kimileri de, "Bu müdahaleyi Amerika'dan
başkası yapamaz. Ne olursa olsun akan kanı durdurmalı" diyerek Obama'ya destek vermekte.
Bugün Amerika'nın Libya'ya müdahalesi normal ve zaruri olarak düşünülebilir. Ama yarın veya öbürgün "Irak'ta olduğu gibi işlerin ters gitmeyeceği ne malum" düşüncesi de bölge insanlarını acil ve ihtiyatlı olmaya sürüklüyor diyebiliriz. Bunu en çok düşünen yine
Ortadoğulu ülkelerdir. Çok yakın tarih olarak Irak'ta meydana gelen acı olaylar ve "kurtaracağım" derken "yıkacağım" kelimesini daha ağırlıklı hissettiren Amerika, bu kez

Libya'da ne yapacak?

İki plan aklımıza geliyor:

LİBYALIYI KURTARMAK
1- 6. Filo'yu kanaldan geçirip Libya'yı etkisi altına alan Amerikan zırhlıları, halkı Kaddafi'nin kıskacından kurtarmak için barış gücü oluşturmalı. Sadece demokrasi adına kurtarma planı hazırlayarak Libya liderine müdahaleyi düşünmeli. Irak'taki demokratikleşme hareketinin
bugüne taşıdığı eksiklikleri gözönünde tutarak Libya'daki özgürlük temelini sağlam zeminler üzerinde kurmalı.

PETROL HESAPLARI YAPMAK
2- Dünya milletlerine "Ben Libya halkını bu kasaptan mutlaka kurtarmalıyım" sözünün arkasına saklanarak enerji kaybını en aza indirmek için Libya kuyularına müdahaleyi düşünebilir. Bu müdahale de "Libyalıyı kurtarma operasyonu" hareketiyle dünya ülkelerine
sezdirmeden enerji eksikliğini tamamlayarak operasyon masrafını sıfıra çekebilir.
İşte burada Obama çok büyük bir sınav verecek. Bu sınavın adı, "Libyalıya özgürlük" olacak. Ama bu sınavı verirken de "Libya'da saklanan terör odaklarını nasıl yok ederim?"i düşünecek ama bunu yaparken de kurunun yanında yaşın yanmamasına dikkat edecek.
Bu arada İngiltere de pastadan payını almak istermişcesine hareket eder görünümü vermekte. Libya semalarında uçuş yasağı ile bir koridor oluşturma isteğinin arkasında acaba, "Amerika ile Irak'a beraber girdik. Enerji desteğini Libya'dan sağlamak için ben de bu harekatta varım" mı diyor?

İnsanın aklına ister istemez böyle şeyler takılmıyor değil hani. Çünkü örneklerini Irak'ta çok gördük. Ama gelin görün ki bu kez Ortadoğu'da gelişen olaylar ne Irak meselesine benziyor, ne de Kuzey Irak dalgalanmalarına. Çünkü 11 Eylül'ün Irak istilasını zorunlu kılan yanı nükleer enerjiyle makyajlanmıştı. Tabii sonra da Bush'un politikasının iflası Obama'yı hareketlendirerek Beyaz Saray'a taşımıştı. Ama bugünkü sorun çok büyük. Çünkü bir tek Libya olayı meselesi yok.

Tüm Ortadoğu ülkelerinde ayaklanmalar söz konusu. Amerika ayağını Libya'ya soktuğu anda diğer Arap ülkeleriyle de ilgilenecek ve böylece ikinci kez Ortadoğu girdabına girmiş olacak.
Biri ortaya çıkıp şöyle diyebilir: "Amerika'nın Libya'da ne işi var?

Birleşmiş Milletler veya NATO bu görevi rahatlıkla üstlenebilir.
Amerika'nın o bölgede yine savaş çığlıkları atması, Obama'yı Bush gibi bozguna uğratabilir."
Evet, kimileri böyle düşünebilir. Ama Obama "harekat" emrini vermezse, bu kez Rusya o bölgeye gidebilir. Ve kendi tezleriyle hareket ederek istediği blok ülke konumunu orada canlandırabilir. Hatta Rusya'dan önce Avrupa Birliği ülkeleri hareketlenerek Amerika'nın ekonomik açıdan önünü tıkama gayreti gösterebilir. Sonuçta o bölgede kurtarma hareketi ne kadar düşünülse de, işin içinde milletlerarası ekonomik savaş ister istemez masaya yatırılmakta. Tabii ilk başta bu plan kafalarda seyrediyor ama uyanık olan ilk önce Libya semalarına bir uğruyor. Bunu ilk başaran yine Amerika oldu.

Bazı ülkeler çıkıp da, "Amerika müdahale yapmasın (bunu Türkiye de söylüyor. Çünkü Irak'taki istila olayları oradaki insanları mağdur etmiş ve hatta canlarından bile olmuşlardı)" diyerek harekatın yanlış olduğunu söylese de Obama, ülkesinin savunma gücünü, süper güç
oluşunu, ekonomik dengesini ve Rusya'dan ve de Avrupa'dan her zaman bir adım önde olmayı düşündüğü için Libya'ya gitme kararı alacaktır.

Almıştır da.
Fakat Libya'da asıl Amerika'yı bekleyen tehlike, "Bugün Libya ama ya yarın başka komşu Arap ülkeleri de aynı sorunu yaşarsa oradaki ekonomik dengeyi nasıl oluşturacağım? Koca ordunun savunma amaçlarını nasıl dizginleyebileceğim? Temsilciler Meclisi bana bütçe ayırmada güçlük çıkarırsa ve kararını olumsuz kullanırsa ülkemi nasıl zarardan kâra geçiririm?" olacaktır. Yani Obama'nın işi bu açıdan çok zordur.

Bugün Obama Libya olayı ile büyük bir sınav verecektir. Müslüman oluşunun Hıristiyan duygusunun önde gitmesini benimseyen Arap alemi ve Uzakdoğu ülkelerinin sempatisini toplayan Obama, terör örgütlerinin tuzaklarına düşmemek için ağır silahlarını mutlaka bu bölgede konuşturacaktır.

Ama esas büyük tehlike ise, İsrail'in ve İran'ın bölgede kapışmaları. Bu kez bölge öyle bir ısınmaya mahkûm ki, ülkesinin tamamının enerjiye muhtaç kaldığı ülke olan Çin'i bile müdahaleye zorlayabilir. Obama, Libya'ya demokratik müdahale derken asıl sorunun dünya milletleri olacağını çok iyi bilmekte. Ve Irak meselesinde olduğu gibi Libya'da büyük bir hata yapmamak ve Irak istilasından doğan askeri ölümlerin tekrarlanmaması için iyi bir stratejik plan hazırlayacaktır. Hatta şu sıralarda hazırlanmıştır bile.

Evet... 6. Filo'nun stratejik rehberinde bu gibi meseleler epey kabarıktır. Sırtında tutunan uçakların Libya semalarında havalanması her ne kadar Libyalıyı heyecanlındırsa da, Arap aleminin ileride rahatsız olmaması için Obama'nın dünyaya güvence vermesi gerekiyor.
Eğer vermeyip de Ortadoğu'ya sır gibi saklanan BOP planını devreye sokarsa, dünyayı önemseyip önemsemeyeceği o zaman ortaya çıkacak.

Bekleyip göreceğiz.

Amerikali Turk - Ökkeş Ağaoğlu
okkesa@gmail.com