New York`ta Über`e Büyük Darbe

0

New York`ta 12 yıllık TLC Über araç kiralama servisi sahibi Ferruh Zor`un New York`ta Über araçlarının sayisinina kısıtlaması üzerine yazısı…

Amerika`nin en büyük şehirlerinden New York City`de Über ve benzeri telefon üzerinden araba çağırma şirketlerine en az 1 yıl boyunca yasak getirildi. New York Belediye Meclisi 39`a karşı 6 oy gibi ezici bir çoğunlukla kararı alırken, getirilen yasak özellikle sarı taksi sahipleri tarafından sevinçle karşılandı. Yatırımcılar tarafından şirket değeri 70 milyar dolar olarak gösterilen ve 2017 yılında 7 milyar dolar net gelir açıklayan Über, bütün lobi çalışmalarına ve Lyft, Via, Juno gibi kendisine rakip şirketlerin desteğine rağmen New York`ta yenilgiye uğradı.

ASGARI ÜCRET GARANTİSİ
14 Ağustos 2018 günü New York Belediye başkanı Bill De Blasio`nun kararı imzalamasıyla yasak başlamış olacak ve Über araçları yeni plaka alamayacak. Başkan De Blasio 2015 yılında da Über`e sınırlandırma getirmek istemiş fakat Über yetkililerinin yaptığı lobi faaliyetleri ve etkili kampanyalar yüzünden başarılı olamamıştı. New York City’de bir ilke imza atılarak, Über ve diğer telefonla araba servisi veren şirketlerin lisansının iptal edilmesinin yanında sürücüler için asgari ücret tarifi üzerinden yeni ücret tarifelerini belirlemeyi de içeren bir önlem paketi getirildi.

TAKSİ SAHIPLERI MUTLU
Über`in 2011 yılında New York piyasasına girmesinden sonra, 1 milyon doların üzerinde işlem gören sarı taksi plakaları 2018 yılı itibariyle 150 bin dolar seviyelerine kadar düştü. Taksi plakalarındaki bu düşüş büyük bir borç altına girerek plakalarını satın alanlar üzerinde büyük bir stres oluşturarak iflasa götürmüş ve bir sene içinde 6 taksici intihar etmişti.

YASAKTA ÜÇ ÖNEMLİ NEDEN
New York belediye meclisinin bu kararı almasında üç büyük etken göze çarpıyor. Birinci sebep, 2015 yılında 13500 adet olan Über arabalarının 2018 yılında 85 bine çıkmış olması, New York`ta özellikle Manhattan merkezinde trafiğin içinden çıkılmaz bir hal almasına sebep oldu. Yapılan araştırmaya göre Über araçlarının yüzde 40`a yakın oranı araç içinde müşteri olmadan trafiği meşgul ediyor. Ikinci sebep, araba çokluğunun şoförlerin kazancını çok azaltması neredeyse asgari ücretin altına düşmesi. Yeni çıkan kanunla birlikte şoförlerin kazancının saatlik 17 dolar olması öngörülüyor. Üçüncü sebep ise, New York`un simgesi haline gelmiş olan sarı taksilerin piyasasının düştüğü darboğazdan çıkarıp tekrar canlandırmak.

ÜBER MÜŞTERİLERİ ŞİKÂYETÇİ
New York City de kayıtlı sarı taksi 13637, diğer büyük şehirler olan Chicago da 6,904, Boston da 1,825 ve Philadelphia de 1,600 ile sınırlandırılmış durumda. Başta Über Amerika`nin bu devasa büyük şehirlerinde bu taksi sayıları yolculara yeterli gelmediği için başta Über olmak üzere Lyft, Via ve Juno gibi telefondan app üzerinden faaliyet gösteren taşımacılık şirketlerine çok büyük talep var. New York`ta yasak kararının çıkması birçok kesim tarafından olumlu karşılansa da, özellikle tren ve subway hatlarının olmadığı ya da sarı taksilerin uğramadığı yerlerdeki Über müşterileri tarafından tepkiyle karşılandı. Über müşterileri ve karara karşı çıkanlar özellikle sarı taksi araçların eski ve kirli olmasından, şoförlerin tutumundan, yolcu seçmesinden ve fiyatlarının daha yüksek olmasından dolayı şikayet ediyorlar. Yasak kararının çıkmasının ardından Amerikan kamuoyunu meşgul eden bir diğer soru, bunun diğer eyelet ve şehirlere örnek teşkil etmesi ve başka şehirlerde de buna benzer yasakların çıkmasına ışık yaktığı belirtiliyor.

Ferruh Zor